Sigara Dumanının Hayvan Dostlarımıza Etkisi

Günümüzde zararları net bir biçimde bilinmekte olsa da dünyada hala çok sayıda aktif tütün mamülü kullanıcısı vardır. Özellikle sigara, nargile gibi hava yoluyla tüketilen nikotin kaynakları sadece kendisine değil; çevresinde bulunan, bu dumana ve partiküllere maruz kalan canlılara da zarar vermektedir.



Sigara içilen ortamlarda yaşayan köpeklerde göz enfeksiyonları, alerjiler ve akciğer kanseri gibi sağlık sorunlarının görülme olasılığı çok daha yüksek. Ayrıca sigara dumanına maruz kalan köpeklerde burun kanseri görülme sıklığı artıyor. Bu araştırmada (Yazıyı okumak için buraya tıklayın!) köpeklerdeki burun uzunluğunun pasif içicilik sonucunda ortaya çıkan kanser tipine büyük bir etkisi olduğu anlaşılmış. Uzun burunlu köpekler burun kanserine yatkın olup kısa burunlu köpekler daha sık akciğer kanserine yakalanıyor. Bunun sebebi ise uzun burunlu köpeklerin (Collie, Labrador, Doberman vb.) burun kanallarında solunan sigara dumanı partiküllerinin yapışacağı daha fazla yüzey alanı olması.


Tütün dumanındaki toksinler ve kanserojenler burun mukusunda birikir ve uzun burunlu köpekler, burunlarındaki tümörler için daha büyük risk altına girer. Hatta sigara dumanı bulunan ortamlarda yaşayan uzun burunlu köpeklerde burun tümörleri görülme olasılığı %250 daha fazladır. Kısa burunlarda (Pug, Pekingese, Shih Tzus vb.) solunan partiküller ve karsinojenler burunda etkili bir şekilde yakalanamadığı için daha fazla miktarlarda akciğere ulaşır. Bu nedenle kısa burunlu köpeklerin akciğer kanserine yakalanma riski uzun burunlu köpeklerden daha fazladır.


Kedilerde de durum çok farklı değildir. Dumanlı ortamlarda yaşayan kediler kısa burunlu olmalarından dolayı akciğer kanserine yakalanma riskleri çok daha fazladır. Burun uzunluğuna bağlı olmadan ağız kanseri ve lenfoma (lenf nodülü kanseri) görülme olasılığı da daha fazladır. Sigara içilen ortamlardaki eşyalarda, halılarda ve hayvanların tüylerinde sigara dumanının kalıntıları bulunur.


Kediler kendilerini yalayarak temizlerken, dumandan dolayı tüylerinde bulunan toksik ve karsinojen maddeler de ağızlarına girmiş oluyor. Böylece ağızlarındaki mukoza, kansere neden olan maddelere maruz kalır ve ağız kanseri oluşma olasılığı artar. Yapılan çalışmalarda (Yazıyı okumak için buraya tıklayın!) günde en az bir paket sigara içilen ortamda yaşayan kedilerde kötü huylu lenfoma görülme sıklığının sigara içmeyen insanlarla yaşayan kedilere göre 3 kat daha fazla olduğu görülmüş.


Başka bir araştırmaya (Yazıyı okumak için buraya tıklayın!) göre günde yaklaşık bir paket sigara dumanına maruz kalan kedilerde, ağız kanserlerinin en sık görülen ve en agresif tipi olan skuamöz hücre karsinomunun görülme sıklığı 4 kat artıyor.


Kuşlar hava kirliliğine karşı oldukça hassastır ve sigara dumanına maruz kalmaları pnömoni ve akciğer kanseri gibi çeşitli solunum problemlerine yol açar. Ayrıca böyle bir ortamda cilt, kalp, göz ve doğurganlık sorunları riski de artar.


Peki Onları Nasıl Koruyabiliriz?


Sigarayı bırakmak elbette en kesin çözümdür. Tobacco Control adlı dergide yayımlanan bir çalışmada, sigara içen evcil hayvan ebeveynlerinin neredeyse üçte birinin pasif içiciliğin evcil hayvanlar üstündeki etkisini duyduktan sonra sigarayı bırakma konusunda motive olduğunu açıklanmış.


Ama, bu söylendiği kadar kolay olmayabilir bu durumlarda riskin onlar için en az olmasını sağlayabiliriz:


1. Sigarayı vb. ürünleri evinizin balkonunda, evcil hayvanınızın giremediği ve iyi havalanan bir odada ya da dışarı çıktığınızda tüketin. Yapılan araştırmada kapalı alanda içilen sigarada havalandırma süresi ne kadar uzun tutulsa da sigara dumanının zararlara yol açtığı tespit edilmiştir.


WHO’nun 2009 yılındaki raporunda ve Institute for Health and Consumer Protection (IHCP): Activity Report 2003 yılında, sigara içilen alanların içilmeyen alanlardan ayırılması veya ortamın havalandırılmasının; çevresel sigara dumanından etkilenmenin düzeyini azaltmadığı belirtilmiştir.


2. Sigara içtikten sonra ellerinizi yıkamadan evcil hayvanınıza dokunmayın.

3. Evin içinde kirli küllük bırakmayın.

4. Sigara tükettiğiniz kıyafetleri değiştirin ya da annemin de uyguladığı yöntemle sigara içme hırkanız vs. olsun.


Kaynakça


https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9525536/

https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1354/vp.41-3-209

https://www.petfinder.com/cats/cat-health/pets-and-second-hand-smoke/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17978991/

https://kb.rspca.org.au/knowledge-base/does-cigarette-smoke-affect-pets/