Muhabbet kuşu ve Papağan Bakımında Sık Yapılan Hatalar

En son güncellendiği tarih: Şub 15


Kuşum için veteriner hekime danışmalı mıyım? Kuşa kafes ve aksesuar seçerken nelere dikkat etmeliyim? Kuşu nereden sahiplenebilirim? Kuşum ne ile beslenmeli? Kuşumu kafesten çıkarmalı mıyım? Kuşumu hastalıklardan nasıl korurum?


Bu yazımızda bu sorulara yanıt aradık.


Hata yapmak doğaldır, önemli olan ise hatalarımızdan ders alabilmektir derler. Kuş sahipleri de genellikle pet- shop çalışanları tarafından yapılan yanlış önerilere güvenerek hatalar yaparlar. Hata yaptıklarını ise kuşları konusunda ilk kez bir veteriner hekime danıştıkları an anlarlar. Eğer kuş sahibiyseniz veya kuş sahibi olmayı düşünüyorsanız kuşunuza nasıl bakacağınız konusunda veteriner hekiminize danışmakta çok büyük fayda var. İşte kuş bakımında bu sık yapılan ve kuşun hayatına mal olabilen bu hataları sizler için derledik

.

Önemli Not: Bu yazı tamamen papağangiller (psittaciformes) familyasına ait bilgiler içerir. Bu yazımda bilgi verdiğim kuş türleri içerisinde muhabbet kuşu, sultan papağanı, cennet (sevda) papağanı, halka boyunlu parakeet, senegal papağanı, amazon papağanı, afrika gri papağanı (jako), kakadu, macaw (ara papağanı) gibi türler bulunmaktadır.



Kuşun Pet-Shoptan Sahiplenilmesi


Vahşi hayvan kaçakçılığı dünyanın bir gerçeğidir. Her pet-shop sattığı kuşları lisanslı bir üreticiden temin etmiyor olabilir, bu etik bir durum değildir. Ayrıca vahşi doğadan kaçırılan kuşlar salmonellosis, pacheco hastalığı, chlamydophilosis ve bağırsak parazitleri barındırdıklarından bu hastalıklar hem onların hem de onları sahiplenen kişilerin hayatını olumsuz etkiler.


Bulaşıcı hastalıkların pet-shoplarda yayılımı oldukça kolaydır. Papağan gaga ve tüy hastalığı, polyomavirus, proventriküler dilatasyon gibi bazı enfeksiyöz hastalıklar kuştan kuşa kolayca yayılabildiği gibi pet-shoptan sahiplenilen kuşlarda sık rastlanır.


Pet-shoptan sahiplenilen kuşlar insana alışkın olmayabilirler. Pek çok kuş tek bir kafeste bulunur ve yalnızca beslenme veya satım zamanlarında kafese insan yaklaşır. Bu da türden türe hatta bireyden bireye zorluğu değişebilen kuşun güvenini kazanmanın zorluğunu ciddi derecede arttırır.


Egzotik kuş sahiplenecek olan kişilerin kuşlarını bir üreticiden sahiplenmesi önerilir.



Sahiplenilen Kuş Türü İle İlgili Yeterli Bilgi Edinilmemesi


Kuş türünün ortalama ömrü, genel mizacı, ev eşyalarını kemirme gibi bir huya sahip olup olmadığı, boyutları ve bakım koşulları ile ilgili kapsamlı bir araştırma yapmadan kuş sahiplenmek mantıklı değildir. Her kuş bireysel özellik gösterse de kimi kuş türlerinin ısırma, gün boyu bağırma, ev eşyalarını kemirme gibi huylara eğilimli olduğu bilinmektedir.



Kuşun Kafesinin Ona Uygun Olmaması



Ne yazık ki pet-shoplarda türlerin boyutlarına göre önerilen kafesler kuşlar için oldukça ufaktır. Kafesin boyutları kuşun türüne ve boyutuna uygun olmalıdır. Her kuş türü için barınabileceği en küçük kafes boyu kuşun kanat açıklığına göre hesaplanır. Kuş tünekte iken iki kanadını tamamen açtığında tüyleri kafesin tellerine değmemelidir. Aynı zamanda kafes boyutu içerisinde barındırılan kuş sayısına ve kuşun içerisinde geçirdiği günlük zaman periyoduna bağlı olarak arttırılmalıdır.


Yuvarlak ve oval kafesler muhabbet kuşları ve papağanlar için ideal değildirler. Papağanlar ve muhabbet kuşları için kafesin yatay uzunluğunun daha fazla olması özellikle kafes içerisinde uçuşu kolaylaştıran etkenlerdir. Kafeste yatay tellerin bulunuyor olması da kuşun yüzeye tırmanarak daha rahat hareket edebilmesini kolaylaştırır, tüm kafes telleri dikey olmamalıdır.


Kafes boyanmış ya da nikelajlanmış olmamalıdır. Kafes tellerini kemiren kuşlar zaman içerisinde zehirlenebilirler.



Yanlış Besleme



En sık yapılan hatalar arasında beslenme hataları gelir. Egzotik kuşlarda beslenme kaynaklı deri problemleri, obezite ve hepatik lipidosis (yağlı karaciğer hastalığı) sık karşılaşılan olgulardır. Bazı kuş türleri obezite ve karaciğer yağlanmasına eğilimli olduklarından gıdaları gün boyu önlerinde durmamalı, ölçülü öğünler ile beslenmeleri gerekmektedir. Kuşun günlük tüketeceği yem miktarı ve beslenme planı ile ilgili mutlaka veteriner hekime danışılmalıdır.


Egzotik kuş beslenmesi ile ilgili mutlaka veteriner hekime danışılmalıdır. Türden türe değişmekle birlikte bazı kuş türleri için kaliteli hazırlanmış sağlıklı ölçüde tohum ve pelet gibi kompartımanlar içeren formüle edilmiş ticari gıdalar önerilebilir. Bazı kuş türleri için ise ticari gıdalar önerilmez, diyetin her bir kompartımanı dengeleyecek şekilde birleşimler evde hazırlanır. Bazı kuş türleri için diyetin ekstradan sebze ve meyve ile desteklenmesi gerekebilir.

Bazı kuş türleri için diyetin ekstradan vitamin ve mineral takviyesi ile desteklenmesi gerekebilir. Vitamin ve mineral takviyeleri mutlaka veteriner hekim gözetiminde yapılmalıdır. A, D, E, K gibi vitaminlerin eksikliklerinin bir hastalığa yol açabildiği gibi fazla kullanımlarının da vitamin toksisitelerine (vitamin zehirlenmeleri) yol açtığı bilinmelidir.



Kuşun Kafesten Hiç Çıkarılmaması


Kafesin küçük olması ve yanlış beslenme ile birleştiğinde obezite ve yağlı karaciğer hastalığına yol açabilen durumlardandır.


Aynı zamanda uzun zaman içerisinde kanatlarda dolaşım bozukluğu ve kas atrofileri (normal büyüklükteki organın sonradan küçülmesi) sonucu kuşun uçma yeteneğini kaybetmesi ile de sonuçlanabildiği bilinmektedir.


Kuşun kafesten çıkması, sahipleri ile sosyal etkileşim kurması onun en doğal ihtiyacıdır. Strese bağlı tüy yolma, sürekli yüksek ses çıkarma hatta bazı durumlarda ısırma ve agresyon gibi davranış bozukluklarının gelişmesine neden olur.


Her papağan ya da muhabbet kuşu kafes dışarısına çıkarılmalı, ev içerisinde yeterince egzersiz yapmalı ve oyun oynamalıdır.



Kuş İçin Yeterli Sosyal Etkileşimin Sağlanmaması


Doğal hayatta papağangiller (psittaciformes) oldukça sosyal hayvanlardır. Çok fazla kuşun bulunduğu büyük kolonilerde yaşarlar. Günlerinin uyanık geçirdikleri büyük bir bölümünü diğer kuşlar ile sosyalleşerek geçirirler. Doğal psikolojik bir ihtiyaç olarak da bu grubun her üyesi olan kuşlar sosyal etkileşime ihtiyaç duyar. Bu gereksinimi karşılamak amaçlı birden fazla kuş sahiplenilmesi önerildiği gibi kuş sahibinin kuş ile dengeli etkileşim kurması da çok önemlidir. Temelde her kuşun ele alışması için gereken özen gösterilmeli, istenilen sonuç elde edilemediği zaman veteriner hekime danışılmalıdır. Hiçbir kuş kafesinin içerisinde ilgisiz, yalnız ve kasvetli bir yaşama terk edilmemelidir.



Kuşun Ona Zarar Verebilecek Durumlar İle Baş Başa Bırakılması


Teflon tava dumanı, aerosol spreyler, oda kokuları, parfümler, temizlik maddesi buharı veya benzeri pek çok maddenin solunması zehirlenmeler ile sonuçlanabilir. Kuşlar solunum yolu ile aldıkları maddelere karşı çok duyarlıdır. Aynı şekilde kuşunuzu soğuk, aşırı sıcak, cereyan ve direkt güneş ışığı gibi onu ciddi ölçüde olumsuz etkileyecek iklimsel faktörlerden korumanız gerekir.



Yanlış Tünek Seçimi


Tünek seçiminde dikkat edilecek nokta doğada kuşların tünedikleri materyallere daha yakın olmasıdır. Önerilen doğal ağaç tünekler bulunamıyorsa ahşap tünek kullanımı önerilir. Papağanlar ve muhabbet kuşları tünek üzerinde çok vakit geçirirler. Plastik tünek kullanımları ayaklarda pododermatitis (bumble foot disease) hastalığına yol açtığı bilinmektedir.


Aynı şekilde tüneğin çapı kuşun ayak yapısına uygun olmalı, kuşlar kolaylıkla tutabilmelidir.



Kafes Temizliğine Yeterince Özen Gösterilmemesi


Kafeste yaşayan kuşların altlığı her gün temizlenmelidir. Büyük kafesler her hafta küçük kafesler ise ayda bir kez kapsamlı olarak temizlenmelidir. Kuşlar enfeksiyon hastalıklarına karşı duyarlıdır. Temizliğe özen gösterilmediği halde bakteriyel, paraziter, viral ya da fungal enfeksiyonlar ile karşı karşıya kalınması olasıdır. Özellikle bakterilerin kontrolü ve hijjen arasında önemli bağlantılar bulunur. E.colli, klebsiella spp., pasteurella spp, pseudomonas spp gibi bakteriyel enfeksiyonlar kuşlar için ölümcül olabilir.







Kaynakça:



Papağangil Ve Ötücü Kafes Kuşu Hastalıkları /Nobel Tıp Kitabevi/ Prof.Dr Serhat ÖZSOY, Prof. Dr Tarık BİLAL, Prof. Dr. Tanay BİLAL, Prof. Dr. Ragıp KILIÇARSLAN, Prof. Dr. Seçkin ARUN, Prof. Dr. Rıfat MUŞ, Prof. Dr. Hüseyin YILMAZ, Prof. Dr. Nuri TURAN, Doç. Dr. Özlem Güzel.


TC Anadolu Üniversitesi Yayını/Temel Klinik Bilgisi/ Prof. Dr. ARİF KURTDEDE, Prof. Dr. Aziz Arda SANCAK, Doç Dr. İrem GÜL SANCAK/ Ünite 7 Kafes Kuşları ve Egzotik Hayvan Kliniği

764 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör