Hayvan Sağlığında Umut Veren Bir Yöntem; Mezenkimal Kök Hücre Tedavisi (Röportaj)


Sevgili Vet Sözlük takipçileri; bildiğiniz üzere sizlerle hayvan dostlarımızın hastalıkları üzerine yazılar paylaştığımız gibi tıptaki son gelişmeleri, en ileri tedavi tekniklerini de araştırıyoruz. Bugün sizlerin karşısına çok kıymetli veteriner hekim arkadaşlarımızın yaptıkları, Türkiye'de adeta çığır açan bir tedavi yöntemi ile ilgili bilgilendirici bir sohbet ile çıkıyoruz. "Mezenkimal Kök Hücre" tedavisini tüm detayları ile öğreneceğiniz bu söyleşi hasta sahipleri için büyük bir umut olacak. Söyleşimizi Veteriner Hekim Gizem Bektaş ile gerçekleştirdik.


Gizem Bektaş; Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi mezunu bir veteriner hekimdir. Kariyerini Mezenkimal Kök Hücre üzerine TEKGEN Sağlık Hizmetleri’nde 'VetStem' alanında devam ettirmektedir. TEKGEN Sağlık Hizmetleri, 2016 yılında kurulmuş bir Biyoteknoloji şirketidir. Moleküler biyoloji, genetik ve hücre kültürü alanında araştırmalar yaparak ulusal ve uluslararası kuruluşlar ile iş birliği içerisindedir. Türkiye’de üretilmemiş ürünler üreterek, tüm dünyaya üretimi sağlama planı üzerine kurulmuş bir firmadır. VetStem ise, evcil dostlarımız için mezenkimal kök hücre üretimi amacıyla kurulmuş devlet destekli bir KOSGEB projesidir.


Umuyoruz ki bu ve bunun gibi önemli tıbbi gelişmeler hem hasta sahiplerine hem hekimlere güzel ufuklar açacaktır.


Gizem hanım öncelikle bize ve okurlarımıza vakit ayırıp değerli bilgilerinizi bizle paylaştığınız için sonsuz teşekkür ederiz.


O halde ilk sorumuzla başlayalım;



1-) Mezenkimal kök hücre tedavisi nedir bizlere açıklar mısınız?


Burada öncelikle mezenkimal kök hücre nedir sorusunu cevaplamak istiyorum. Mezenkimal kök hücreler (MSC'ler), farklı bağ doku hücre tiplerine farklılaşma kabiliyetini koruyan, kendi kendini yenileyebilen multipotent hücre popülasyonudur. Migrasyon özellikleri sayesinde çeşitli mekanizmalarla hasarlı dokulara göç ederler ve bu dokunun hücrelerine dönüşerek rejenerasyonu sağlarlar. Bunların yanı sıra immunmodülatör (bağışıklık sistemini düzenleyici) ve immunsupresif (bağışıklık sistemini baskılayıcı) etkisini vücudun ihtiyacına göre şekillendirerek tedaviyi gerçekleştirir. Mezenkimal kök hücre tedavisinde, hücrelerin bu temel özellikleri yer almaktadır.




2-) Hangi hastalıklar için uygulama yapıyorsunuz? Ve hangi aşamada size başvurmalıyız? Örneğin ilk semptomların hemen ardından mı yoksa belirli bir tedavi protokolü uygulandıktan sonra mı?


Cerrahi alanında uygulama yaptığımız hastalıklar; eklem hastalıkları, ortopedik rahatsızlıklar, spinal kort hasarları, yara ve yanık olguları, kemik hastalıkları ve göz hastalıkları şeklinde özetlenebilir. İç hastalıkları alanında ise; viral hastalıklar, bakteriyel hastalıklar, kalp hastalıkları, organ yetmezlikleri, protozoal hastalıklar, paraziter hastalıklar, immun aracılı hastalıklar ve deri hastalıklarında uygulama yapmaktayız.



Hastalığın tanısı ve tedavi başlangıcının ardından bize başvurulmasını tercih ediyoruz, çünkü hasta sahipleri ve veteriner hekimler bize ne kadar hızlı ulaşırsa, başarı oranımız o oranda artmaktadır. Veteriner hekimin uyguladığı tedavi, kök hücre uygulaması öncesinde, sırasında ve sonrasında devam etmektedir. Hastalık tablosunun çok fazla ilerlediği olgularda uygulama yapmayı önermiyoruz, uygulanan tedaviye destek olabileceğini ve hastalığın seyrinde hastanın sadece yaşam standartlarını yükseltebileceğini belirtiyoruz. Mezenkimal kök hücre tedavisinin önleyici tedavi olarak kullanımı da mevcuttur. Böbrek yetmezliklerinde herhangi bir tanı konmamış fakat ileride böbrek yetmezliği şekillenme ihtimali yüksek olan hastalarda kullanılabilmektedir.




3-) Engelli ve felçli hayvanlarda uygulanabilir bir tedavi midir? Hangi aşamalardan sonra uygulanabilir?


Paraliz (felç) şekillenmiş hastalarda mezenkimal kök hücre tedavisi uygulanmaktadır. Operasyon gerektirmeyen olgularda, intrathecal yani BOS (beyin omurilik sıvısı) içerisine enjeksiyon ya da hasarlı bölgeye lokal enjeksiyon ile tedavi gerçekleştirilir. Operasyonun gerekli olduğu olgularda ise operasyon sırasında mezenkimal kök hücre uygulamasının gerçekleştirilmesini önermekteyiz.




4-) FIP ve Corona gibi rahatsızlığı olan hayvanlar için şu an piyasada sık kullanılan bir ilaç prosedürü var bildiğiniz üzere, bunun yanı sıra bu tip hastalıklarda kök hücre tedavisinin önemi, yeri ve başarı oranı nedir?


Feline İnfeksiyöz Peritonitis gibi viral hastalıklarda kök hücre tedavisi uygulanmaktadır. FIP’ın kuru formunda intravenöz uygulamalar ile tedavi gerçekleştirilir. Başarı oranlarımız %70’tir, hastalığın ilk aşamalarında bize ulaşılabilirse bu oran artmaktadır. Mezenkimal kök hücrelerin hasarlı dokuya göç ederek inflamasyonu azaltması, hasarlı dokuyu rejenere etmesi ve immunmodülatör etkisi ile gastrointestinal ve nörolojik semptomların oluşması engellenir. FIP’ın ıslak formunda ise kök hücre uygulamasının sadece hastaya destek olmak, hastanın yaşam standartlarını yükseltmek adına yapılabileceğini hasta sahiplerine ve hekimlere iletmekteyiz.





5-) Peki bu tedavi pahalı mıdır ve ücreti ne kadardır?


Mezenkimal kök hücre tedavisi sanıldığının aksine hastalığın erken dönemlerinde önleyici tedavi şeklinde kullanıldığında makul fiyatlar gözlemlenmekte. Hastanın bilgileri eşliğinde hastaya özel protokol oluşturulduğu için hastaya özel ücret şekillenmektedir. Hastanın yaş ve kilogramı, hastanın genel durumu, başka bir hastalığının olup olmadığı ve hastalığın tanısı için yapılmış tetkikler (hemogram, biyokimya, röntgen, ultrason…) eşliğinde uygulanacak hücre miktarı, uygulama yolu ve kaç doz uygulanacağı belirlenmektedir.






6-) İstanbul'da ikamet etmeyen hasta sahipleri bu tedavi için size nasıl başvurabilir ve tedaviyi nasıl yürütebilirler?


Hasta sahipleri şirket hattımızdan ya da instagram hesabımız üzerinden bize ulaşabilirler. Türkiye’nin tüm illerinde çalışma alanı oluşturmaya çalışıyoruz. Mezenkimal kök hücreler uygulamaya hazır hale getirildikten sonra kısa bir süre içinde (4-6 saat) uygulamanın yapılması gerekiyor, bu sebeple bölgede bir hücre kültür laboratuvarı veya havayolu ulaşımı mevcut olduğu taktirde hızlı ulaşım ve uygulama imkânımız bulunmaktadır.


7-) Uygulama nasıl gerçekleştirilmektedir?


+4°C’de kliniğe ulaştırılan kök hücreler iv uygulamalarda vücut ısısına getirilerek yavaş infüzyon ile, uygulama süresi 1-2 dakikanın altında olmayacak şekilde gerçekleştirilmelidir. Lokal uygulamalar teşhise göre farklılık göstermektedir.



8-) Uygulama sonrası iyileşme süresi nedir?


Uygulamanın ardından yaklaşık 5-7 gün içerisinde hastalığın oluşturduğu semptomlarda düşüş, genel durumda iyileşme beklenmektedir. Bu süre hastadan hastaya farklılık gösterir. Yaklaşık 3-4 hafta sonrasında hastanın durumunda düzelme beklenmektedir. Hastaya ait tetkiklerin tarafımıza ulaştırılmasında eksiklikler olması halinde eksik dozaj nedeni ile dozun tekrarına gereksinim duyulabilmektedir.








9-) Herhangi bir yan etkisi var mıdır? Tedavi bitiminde hastalığın nüksetmesi tehlikesine karşı rutin devam eden tetkik ve kontroller var mı?


Adipoz doku kaynaklı mezenkimal kök hücrelerin antijenik özellikleri bulunmamaktadır. Bu sebeple vücutta herhangi bir antikor oluşturmazlar ve alerjik reaksiyon vb. yan etkilere sebep olmazlar.

Tedavi bitiminde hastanın durumunu takip etmeye devam ediyoruz. Veteriner hekiminin gerek görmediği ekstra bir tetkik istemiyoruz.





10-) Başarısız olduğunuz vakalar var mı?


Hastanın tetkiklerinin yeterli olmaması, kök hücre protokolünün bir hastalığa yönelik oluşturulması fakat hastanın teşhis edilmemiş başka bir hastalığının olması, hastalığın son evresinde bize başvurulması gibi sebepler dolayısı ile tedavide başarı gözlenmeyen hastalar bulunmaktadır.





11-) Bu alandaki daha başka hedefleriniz nelerdir? Ve hekimlerle, hekim adaylarına bu alanda çalışmaları konusunda neler tavsiye edersiniz?


Mezenkimal kök hücre tedavisini, tüm ihtiyaç duyan küçük dostlarımıza ulaştırmayı hedeflemekteyiz. Meslektaşlarıma tavsiyem, mezenkimal kök hücre tedavisi gibi yeni tedavi yöntemlerini öğrenmeye açık olmaları ve kök hücre tedavisinin çözüm olacağı hastalar için hastalığın erken döneminde bize başvurmalarıdır.


Teşekkürler...


VetStem ve çalışmaları hakkında daha fazla bilgi almak için aşağıdaki yönlendirmelerin üzerine tıklayabilirsiniz:




VetStem İnstagram Hesabı


VetStem Web Sitesi