Menenjit ve Felç

Bu hafta geçen yazımdaki felçle ilgili bilgilendirme serüvenimize devam ediyorum. Bildiğiniz üzere felç konusuna kızım Yadigar'ın hikayesiyle ufak bir giriş yapmış, travma ve darbe sonrasında felç kalan dostlarımızın durumuna ve fizik tedavi sürecine odaklanmıştım. Felce sebep olabilecek pek çok olgunun bulunduğundan bahsetmiştim. Bu hafta ise menenjit sonucu oluşan felç durumuna ve bu hastalığın teşhis/tedavi sürecine göz atacağız.


Yalnız önemle belirtmek isterim ki evcil dostunuzda karşılaştığınız en ufak bir semptomda derhal en yakın veteriner kliniğine başvurmakta gecikmeyiniz. Zira yazılarımız farkındalık yaratmak ve bilgilendirmek amaçlıdır. Öte yandan eş dosttan duyduğunuz afaki tedavi yöntemleri ve ezbere ilaçları da hekiminize danışmadan sakın kullanmayınız. Bir hayvana iyi gelen bir ilaç başka bir hayvanda ters reaksiyon verebilir, çünkü ilaç türleri ve dozajları hayvanın ırkına, türüne, cinsiyetine, hastalığına, yaşına hatta kilosuna göre farklılık göstermektedir. Bilhassa antibiyotikler ve ağrı kesiciler asla ezbere kullanılmaması gereken ilaçlardandır.


Konumuza geri dönersek; menenjit hastalığın kısa tanımıyla başlayabiliriz. Aslında halk arasında çokça telaffuz edilen bu hastalık evcil hayvanlarda da görülebilen ve ne yazık ki çoğu vakada felçle sonlanan tablolar gösteren bir rahatsızlıktır. Hatta çoğu insan bunun sadece insanlarda görülen bir rahatsızlık olduğunu savunur ki; aslında hemen hemen tüm beşeri hastalıklar evcil dostlarımızda da görülmektedir. Omuriliğin yanı sıra beyin zarlarının iltihaplanması sonucu seyreden vakalara verilen addır. Bu hastalık beyin korteksiyle yakından ilgili olup; otonomik ve subkortikal merkezlerin işlev bozukluğundan da kaynaklanabilir. Yani otonom sinir sistemi; istemsiz yapılan hareketleri ve organ fonksiyonlarını gerçekleştiren bölümdür.


Menenjit; hayvanda beyin ve merkezi sinir sisteminin iltihaplanmasıyla baş gösterir. İltihap, merkezi sinir sistemini koruyan ve bölgeye besin sağlayan beyin - omurilik sıvısının akışını keser. Bu sıvının aşırı birikimi hayvanda felce neden olur. Parazitler, virüsler, zehirli mantarlar ve protozoa enfeksiyonu menenjit nedenleri arasında gösterilebilir. Enfekte bir hayvanın ısırığı da yine menenjite sebebiyet verebilir. Gerekli ve yeterli tedavi edilmemiş bakteri enfeksiyonu aseptik menenjite sebep olur, bu da ölümle sonuçlanabilir.


Menenjitten şüphelenmemizi gerektiren semptomlar ise; yüksek ateş, kas ağrıları, hiperestezi (temasa karşı hassaslık), kusma, iştahsızlık, halsizlik, yürüme bozukluğu veya acı hissi, depresif hal, görüşte sorun hatta körlüktür. Yazımızın içeriğini oluşturan felç durumu ise görülebilecek en ağır semptomdur. En yaygın menenjit türü virüs yoluyla bulaşandır ve steroid tedavisiyle başarılı bir sonuç elde edilebilir. Bakteri kaynaklı menenjitlerde epilepsi benzeri nöbetler geçirebilirler, bu tipte tedavi daha agresif uygulanmakta ve uzun sürmektedir. Yine hekiminizin uygun gördüğü ilaçlar ve sıvı sağaltımı ile klinikte belli bir süre geçirilerek tedavi edilmesi mümkündür.


Tanı ve teşhis koyabilmek için çeşitli tahlil ve tetkikler gerekebilir. Beyin - omurilik sıvısının analizi, beyaz kan hücreleri yani lökositler ve proteinlerde artış gözlemlenebilir. Bu da fungal enfeksiyonlara bağlıdır. Bilgisayarlı Tomografi (BT) ve Manyetik Rezonans Görüntüleme de (MRG) tanıyı kolaylaştıracaktır.


- Genç ve büyük ırk köpeklerde; "Suppuratif Steril Meningoartrit" görülebilir ki bu da yine az önce belirttiğim üzere yaygın beyaz kan hücresi ve proteinde artışa sebep olur.

- Terrier gibi genç, cins ve ufak ırk köpeklerde ise; "Granülamatöz Meningoensefalit" gözlemlenebilir. Çeşitleri; Fokal, Yaygın ve çok odaklı, ve Okülerdir. Beyin omurilik sıvısındaki hücrelerin sayısında ve protein konsantrasyonunda artış vardır.