Köpeklerde ve Kedilerde Pire Sorunu

En son güncellendiği tarih: Şub 15

Köpeklerde ve Kedilerde Pire Sorunu


Kedim pirelenebilir mi? Köpeğim pirelenebilir mi? Evimi pire basar mı? Pireler hastalık yapar mı? Pirelerden nasıl kurtulurum?

Bu yazımda sizden gelen bu sorulara cevaplar aradım.



Pireler Hakkında Genel Bilgiler


Pireler karakteristik zıplamaları ile ünlü küçük kan emici böceklerdir. Düzleşmiş vücutları sayesinde kılların arasında rahat hareket edebilirler. Boyutları 2 ila 4 milimetre arası değişen pireleri çıplak göz ile tespit etmek zordur. Pirelerin 1800’ den fazla türü olsa da kedi ve köpekleri enfeste (işgal) eden başlıca 4 türü bulunmaktadır.


Kedi piresi (ctenocephalides felis): Kedi ve köpeklerde en sık gözlenen piredir. Hayat döngüsü 16 gün kadar kısa bir sürede tamamlanır.


Köpek piresi (ctenocephalides canis)


Tavuk piresi (echidnophaga gallinacea): Köpek ve kedilere de geçer.


İnsan piresi (pulex irritans): Kedilerde ender görülmekle birlikte köpeklere de geçer.



Pire Hayat Döngüsü


Yumurta, larva, pupa ve yetişkin olmak üzere 4 aşamalı bir hayat döngüsü vardır. Döngünün tamamlanması ortalama 21 gündür ancak koşullara bağlı olarak 2 hafta ila 6 ay arasında değişmektedir.


Yumurta: Erişkin dişi pire konağın kanı ile beslendikten sonra yumurtalarını konak üzerine bırakır. Yumurtalar konak üzerinden düşerek etrafa saçılır. Yumurtalar uygun sıcaklık ve nem gibi koşullar altında çatlar.


Larva: Kurtçuk benzeri görüntüye sahiptir ve birkaç milimetre boyutlarındadır. Pire larvaları erişkin pirelerin dışkısı, organik derbis, hatta gelişimlerini tamamlayamamış yumurta ve diğer larvalar ile beslenir. Larvalar sıcak ve nemli ortamları tercih eder, kuru ortamlar ölümlerine neden olur.


Pupa: Beslenen larvalar koza örerek metamorfoz (başkalaşım) geçirir. Çevresel koşullara bağlı olarak pirenin pupadan çıkma süresi değişkendir. Pirenin pupadan çıkması için titreşim, artan karbondioksit gibi konağa ait uyaranlar etkilidir. Uygun olmayan koşullarda pirenin pupadan çıkması 1 yılı bulabilir, bu pupadan çıkan pirenin açlıktan ölmemesi için bir adaptasyondur.


Yetişkin Pire: Yetişkin pire uygun bir konak bulana kadar 2 hafta kadar hayatta kalabilir. Konağa zıplayarak ulaşırlar. Konak üzerinde 100 gün kadar yaşayabilirler.




Pire Nüfus Piramidi ve Pirelerin Evde Dağılımı


Yetişkin Pireler pire nüfusunun ortalama %5 kadarını oluştururlar, konağın üzerinde bulunurlar.


Pupalar pire nüfusunun ortalama %10 kadarını oluştururlar, ortamda bulunurlar.


Larvalar pire nüfusunun ortalama %35 kadarını oluştururlar, ortamda bulunurlar.


Yumurtalar pire nüfusunun ortalama %50 kadarını oluştururlar, ortamda bulunurlar.


Anlayacağınız üzere pirelerin yalnızca %5 kadarı hayvanın üzerinde bulunur, geri kalan %95 ise ortamdadır. Yumurta, larva ve pupaların barındığı ortam genellikle uygun sıcaklığa sahip, karanlık ve nemlidir. Yerdeki küçük çatlaklar, halı dipleri, evcil hayvanın yatağı veya battaniyesi, hayvan sahibinin yatağı veya yorganı gibi alanlar pire gelişimi için oldukça uygundur.



Pire Sorunu Nasıl Çözülür?


Etkili bir tedavi için hem hayvanın hem çevrenin tedavisi şarttır. Aynı zamanda pirelerin hayat döngüsünü kırabilecek ve daha sonraki olası işgalleri önleyebilecek uzun vadeli çözümler düşünülmelidir. Bazı durumlarda pire işgalinin bitmesi 6 ayı bulabilir.


Hayvanın Tedavisi: Dış parazitler tarafından işgal edilmiş olmasa da her hayvan koruma amaçlı dış parazit uygulamasına ihtiyaç duyar, veteriner hekiminize danışarak bir paraziter mücadele programı oluşturmanız çok önemlidir. Pire işgalinin tedavisi için çeşitli ürünler mevcuttur ancak bu ürünler mutlaka veteriner hekim gözetiminde kullanılmalıdır.


Çevrenin Kontrolü: Halı, kilim, evcil hayvan yatağı, kendi yatağınız gibi objeleri elektrikli süpürge ile süpürmek pupa, larva ve yumurtaların bir kısmından kurtulmanızı sağlar. Evcil hayvanınızın temas ettiği yorgan, battaniye, yastık gibi malzemeler sıcak su ile yıkanabilir. Gerek duyulur ise evin ilaçlanması için bir uzmana başvurulabilir.




Bazı Pire Kaynaklı Hastalıklar


Pire Alerjik Dermatitis: Pire salyasına karşı oluşabilen derinin alerjik hastalığıdır. Kaşıntı belirtisi gözlenir hatta köpeklerde en kaşıntılı üç deri hastalığından biridir.


Pire Kaynaklı Anemi: Özellikle yavru köpek ve kedilerde pire işgali sonucunda ciddi kansızlık şekillenir. Tedavi edilmezse ölüm ile sonuçlanabilir.


Şeritli Pire Kurdu (Dipylidium Caninum): Özellikle enfekte pirenin temizlenme esnasında yutulması ile bulaşan iç parazittir. Sık karşılaşılan paraziter ishallerin etkenlerinden biridir.


Kedilerin Enfeksiyoz Anemisi (Feline Hemotropic Mycoplasmosis): Etken alyuvarlara yerleşerek hücreleri yok ederek kansızlığa neden olur. Hemoliz yüzünden gözlenen sarılık sık gözlenen bir belirtidir.


Kedi Tırmığı Hastalığı (Bartonelozis): Kedilerde genellikle asemptomatik (herhangi bir semptoma neden olmayan) bir hastalıktır. Ancak insanlara enfekte kedi salyası ya da pire ısırığı ile geçebilen bakteriyel bir enfeksiyondur. Kediler düzenli olarak patilerini yaladıklarından sadece tırmalama ile geçmesi de olasıdır.



Kaynakça:


Köpek Ve Kedilerin İç Hastalıkları Klinik El Kitabı (Revize Edilmiş 3. Baskı)/ Prof. Dr. Nilüfer AYTUĞ, Yard. Doç Dr. Hüseyin CİHAN, Doç. Dr. Ethem Mutlu TEMİZEL, Dr. Oya ERALP-İNAN, Dr. Zafer MECİTOĞU, Araş, Gör. Gülşah DEMİR, Dr. Sevim KASAP




206 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör