Kedilerde Kısırlaştırma Operasyonu ve Tüm Detayları

En son güncellendiği tarih: Mar 14


Bu yazımızda kedi sahiplerine, kedilerini kısırlaştırmayı düşünenlere konunun tüm detaylarını aktarıyoruz. Ayriyeten bu konuyu 'köpekler' üzerinde de incelemiştik. ''Köpeklerde kısırlaştırma'' yazımızı okumak için buraya tıklayabilirsiniz.


Merak ettiğiniz soru başlıklarının üzerine tıklayarak yazımızın o soruyla alakalı bölümünü hızlıca okuyabilirsiniz:


Kısırlaştırma nedir?


Kısırlaştırma, davranışları nasıl etkiler?


Erkek kedilerde püskürtme davranışı devam eder mi?

Kısırlaştırmanın avantajları ve dezavantajları nelerdir? Olumsuz bir etki

oluşabilir mi?


Kısırlaştırma operasyonu için en uygun zaman / yaş nedir?


Kısırlaştırma operasyonu ücretleri


Ücretsiz kedi kısırlaştırma imkanı var mı?





Kısırlaştırma


Erkek kedilerin kısırlaştırılmasına ''orşidektomi'', dişi kedilerin kısırlaştırılmasına ''ovariohisterektomi'' adı verilir. Kontrolsüz üremelere, cinsel yolla bulaşan hastalıklara, istenilmeyen davranışlara ve agresyonlara, üreme içgüdüsüne bağlı kavgalara ve yaralanmalara karşı yürütülen ve bu konularda koruyuculuk sağlayan yöntemdir.


Çakıl ve Minnak' a ait operasyon sonrası görüntüler
Çakıl ve Minnak' a ait operasyon sonrası görüntüler

Prosedür genel anesteziyi içerir, erkek kedilerde skrotal kesenin her iki tarafında da bir kesi atılarak testisler ortaya çıkarılır, bu testisler eksize edilir. Erkek kedilerde duruma göre genellikle gerekli görülmese de, eksize işlemi sonrası dikişler atılabilir.


Bazı durumlarda testisler keselere tam olarak inemeyebilir, karın boşluğunda kalabilir. Bu duruma 'kriptorşid' denilir ve daha kapsamlı operasyonlara da yol açabilir.

Dişi kedilerde operasyon daha uzun sürebilir, hekimin uygun gördüğü pozisyonda karın boşluğuna bir kesi atılır, kesi içerisinden uygun bir şekilde ovaryumlar tespit edilir ve uterus ile beraber dışarı çıkarılarak eksize edilir. Daha sonra kesi bölgesine dikiş atılır.


Erkek / dişi fark etmeksizin, tüm kedilerde kısırlaştırma sonrası hekim kontrolünde rutin bakımlar ve muayeneler devam eder.



Kısırlaştırma Operasyonunun Davranış Üzerine Etkisi


Kısırlaştırma operasyonları sonucu değişiklik gösterebilen davranışlar; sadece cinsel hormonlarla yönetilen ve etkilenebilen davranışlardır. Bunların dışında bir davranış değişiklikleri gözlemlenmez.


Örneğin bir erkek kedi, cinsel içgüdülere bağlı olarak karşı cinsiyetteki dişilere kur yapabilir, diğer erkeklerle bu kur esnasında kavga edebilir ve kavgalar sonucunda yaralanabilir. Özellikle sokağa çok çıkan, kaçma yönelimini çok sergileyen erkek kedilerde kısırlaştırma operasyonu, bu davranışları engelleyici olacak ve kedi sahibine fayda sağlayacaktır.



Kısırlaştırılmamış erkek kediler daha bölge korumacı; diğer kedilerle daha mücadeleci olurlar, bunun için sık sık bölge işaretlemeleri yaparlar ve bu durum için idrarlarını püskürtürler. Kısırlaştırma operasyonu bu davranışın da, tamamen olmasa da büyük ölçüde önüne geçer ve kedi sahibine fayda sağlar.


Kısırlaştırılmamış bir dişi kedi, kızgınlık dönemine girdiğinde yine evden kaçma davranışı gösterebilir, kızgınlığa bağlı agresyon sergileyebilir. Kısırlaştırma operasyonları evden kaçma davranışlarının ve kızgınlığa bağlı agresyon hareketlerinin önüne geçebilir.



Kısırlaştırma operasyonu sonrası, uygun bir diyet ve yeterli egzersiz faaliyetleri ile obezlik ya da tembellik yenilebilir. Daha az gezinme, daha az kavga etme ve sonlanan çiftleşme faaliyetlerine bağlı olarak ortaya çıkan kalori fazlalığının azaltılması önemlidir.


Bu konu hakkında daha önce bir takipçimiz, forumumuza ''Kısırlaştırılmış bir kediye illa ki kısır maması mı verilmeli?'' diye soru sormuştu, hekim yazarımız da cevaplamıştı. O forum başlığını görüntülemek için buraya tıklayabilirsiniz!

Avlanma davranışı gibi içgüdüsel hareketler, bu operasyon ile körelmez, etkilenmez.


Fiziksel gelişim üzerinde herhangi bir etki gözlemlenmemektedir, toplam boy ve ağırlık genellikle operasyona bağlı olarak etkilenmez.



Püskürtme Davranışı ve Kısırlaştırmanın Etkisi


Özellikle hayvan sahiplerinde kısırlaştırma operasyonunu en makul kılan sebepler arasında 'püskürtme' hareketi bulunmaktadır. Bu vakalar evde duvarları, dikey eşyaları sıkça işaretlerler. Kedilerin ev içi ve dışı fark etmeksizin bölge işaretleme konusunda son derece güçlü dürtüleri mevcuttur. Kısırlaştırma operasyonuna bağlı olarak 'püskürtme' davranışı çok büyük bir oranda kaybolur ve ortadan kalkar.



Kısırlaştırma Operasyonunun Avantajları ve Dezavantajları



Avantajlar:


- Hormon etkisiyle oluşan davranış değişiklikleri kaybolur.

- Agresyon azalır, diğer kedilere / insanlara karşı saldırganlık azalır.

- Agresyonun azalmasına bağlı olarak diğer kedilerle kavgalar sonucu yaralanmalara, viral / bakteriyel enfeksiyonlara karşı önlem alınmış olur.

- Cinsel organlarda gelişebilen tümör ve enfeksiyon riskleri, meme kanseri gibi riskler ortadan kalkar.

- Kızgınlık dönemlerinde oluşan stres ve buna bağlı olarak vücut direnci düşüklüğü ortadan kalkar.

- Üremenin kontrolü sağlanır, cinsel yolla bulaşabilecek hastalıkların önüne geçilir, kontrolsüz çoğalmanın önüne geçer.




Dezavantajlar:


- %1-2 oranında görülse de dişi kedilerde operasyon sonrası idrar kaçırma / idrarını tutamama riskleri görülebilir.

- Doğru beslenme programları uygulanmadığında; magnezyum - fosfor oranı yüksek, sindirilebilirliği düşük mamalarla beslenme durumunda idrar yollarında kristal oluşumu riski artar. Özellikle erkek kedilerde alt üriner sistem enfeksiyonları gözlemlenebilir.

- Hareketsizlik ve uygun olmayan diyetler sonucu obezite gözlemlenebilir.

- Operasyon esnasında istenmeyen komplikasyonlar oluşabilir.

- Operasyon sonrası bakım ve tedavi aksatıldığında istenmeyen durumlar gözlemlenebilir.






Kısırlaştırma Operasyonu İçin En Uygun Zaman Aralığı


Kısırlaştırma operasyonu için en uygun zaman, deneyimler ve alışkanlıklar edinilmeden önce, ergenlik zamanından öncedir.


Operasyon herhangi bir hastalıkla bağlantılı olup gerekmediği sürece, yaşı ilerlemiş dostlarımız için ameliyat her zaman daha fazla risk taşır. Yaşın küçük olması, deneyimlerin ve alışkanlıkların henüz edinilmemiş olması, aynı zamanda gençliğe bağlı olarak yaraların da çok hızlı iyileşme potansiyelinin olması büyük bir önem taşır.

İster erkek ister dişi olsun, kedinizin ergenlik çağında sterilize edilmesi uygun olur. Dişi kediler için bu dönem altı yedi ay arasında değişse de bu işlem üç aylıktan itibaren güvenle yapılabilir. Yavru kediler, altı aylıkken ilk kızışma dönemlerini geçirir. Fazla miyavlamaya ve bacağınıza ya da koltuklara sürtünmeye başlamalarıyla birlikte hareketlerinde bir değişiklik fark edersiniz, sırtlarına ne zaman dokunulsa çiftleşme duruşuna geçmeleri çok belirgindir.





Dişi kediler için uygun dönem olarak 6-7 aylık olarak değerlendirilir, ilk defa fazla miyavlama, bacaklara ve koltuklara sürtünme, kalçayı yukarı kaldırma gibi hareketler gözlemlenmeye başlandığında hekiminizle irtibata geçmeniz ve yakın zamanlı bir randevu düşünmenizi tavsiye ederiz.