Kedi Enfeksiyöz Peritoniti, Feline Infectious Peritonitis (FIP)

En son güncellendiği tarih: Şub 15

Kedi enfeksiyöz peritoniti, Feline CoronaVirus (FCoV) sebebiyle kedilerde meydana gelen ölümcül, viral bir hastalıktır. Feline CoronaVirus ile enfekte olmuş kedilerin %5 ila 10'unda FIP görülür.


FCoV' un iki adet serotipi bulunur. FCoV serotiplerinin ikisi de FIP etkeni olabilir. Genelde avirulent, yani herhangi bir semptom, hastalık yaratmayan FCoV varyantları Feline Enterik CoronaVirus olarak adlandırılır. Ancak FCoV ile enfekte olmuş kedilerin %5-10'unda bu virüs varyantı, mutasyona uğrayıp Feline Infectious Peritonitis Virus (FIPV)' a dönüşür ve enfeksiyon FIP' e evrilir. Bu sebepden dolayı FCoV ile enfekte olan kedilerin hepsinde FIP görülmez.


Enfeksiyonun seyri, hayvanın yaşına ve bağışıklığının güçlülüğüne bağlıdır.


FIP zoonoz bir hastalık değildir. Kedilerden insanlara bulaşmaz. Yalnızca aynı ortamda, yakın temasta bulunan kediler; solunum yolu, ağız yolu, idrar veya dışkıya temas ile enfekte olabilirler. FCoV, enfekte anneden yavruya plasenta yoluyla da geçer. Dolayısıyla yeni doğmuş yavru kedilerde de bu enfeksiyon görülebilir. Gebelik sırasında anne kedi, FCoV ile enfekte olmuş ise, bu virüsler yavrulara da geçer.


Virüsler immün sistem hücresi olan makrofajların içine girerler ve bu şekilde taşınarak organlara ulaşırlar. Vücut, bu enfeksiyona karşı bir yanıt oluşturur ve oluşan yanıt sonucunda fibrince zengin sıvı, hücreler arası boşluğa dolar. Bu fibrince zengin sıvı, FIP' in karakteristik özelliklerindendir.


Enfekte kedilerde klinik bulgular şu şekildedir:

  • Kilo kaybı

  • Düşmeyen ateş

  • Halsizlik

  • Oküler (gözle ilgili) veya nörolojik anomaliler de bazı vakalarda görülebilir.


FIP'in üç formu bulunmaktadır:

  • Effüzif (yaş) form

  • Granülomatöz (kuru) form

  • Kuru ve Yaş formun kombinasyonu


Effüzif (yaş) formun belirtileri yukardaki gibidir. Bir de bunlara ek olarak karında gözle görülür, aşırı bir biçimde şişkinlik dikkat çeker. Bu şişkinliğin sebebi karın boşluğunda fibrince zengin, saydam ya da opak sıvının birikmesidir. Göğüs boşluğunda da sıvı bulunabilir ancak bu sıvı, fibrince fakir ve karın boşluğundakine göre çok daha azdır. FIP'in bu formu hızlı gelişir.


Granülomatöz (kuru) form ise FIP'in yavaş gelişen ve zor teşhis edilen formudur. Klinik belirtilerinde oküler anomaliler görülebilir. İç organlarda pyogranülomatöz oluşumlar görülür. Karın boşluğunda çok az miktarda sıvı bulunabilir ya da hiç bulunmaz.


İki formunda da iç organlarda pyogranülomatöz oluşumlara rastlanılır, ancak yaş formun karakteristik özelliği karın ve göğüs boşluğunda sıvı birikmesi, buna bağlı olarak da karında aşırı şişkinliğin oluşmasıdır.


Karında sıvı birikimi ve bağırsakta pyogranülomatöz oluşumlar*


Hastalığın daha fazla kediye yayılmaması için kontrolü önemlidir. Bunu sağlayabilmek için virüsün, yaşanan bölgeden eliminasyonunu sağlamak gerekir. Aynı evin içinde birden fazla kedi yaşıyorsa, diğer kedileri de hasta etmemek adına, enfekte kedinin diğer kedilerden farklı bir odada yaşamını sürdürmesi gerekmektedir.


FIP'in aşısı bulunmakta, aşı burun içi mukozasına yapılmaktadır. Aşı zaten enfekte olmuş kedileri korumayacaktır, bu yüzden enfekte kedilere aşının yapılması herhangi bir koruyuculuk sağlamayacaktır. Aşının bazı handikapları olduğu için çoğu veteriner hekim tarafından önerilmemektedir.


Bu hastalığın tedavisi için "geniş spektrumlu koronavirüs proteaz inhibitör mekanizmalı" ilaçlar piyasada bulunmakta ancak bunların ülkemizde üretim izni olmadığı için bu ilaçlar yurtdışından ithal edilmektedir. Dolayısıyla pahalı bir tedavi masrafı vardır. Veteriner hekiminize danışarak, hekiminizle koordineli bir tedavi yürütmek gerekir. **


Her şeyden önemlisi, kedinizin bu hastalığa yakalanmaması için, kediniz enfekte kedilerle aynı ortamda bulunmamalı ve mama kabı, kum kabı, oyuncak gibi eşyaları ortak kullanmamalıdır.


Kaynakça:


MacLachlan, N., & Dubovi, E. (2017). Fenner's Veterinary Virology (5th ed., pp. 446-449). Oxford: Academic Press.


Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Viroloji Anabilim Dalı VET311 Viroloji II Ders Notları


* Yazım için sağladığı radyografik inceleme için Pethane Veteriner Kliniği'ne ve Egehan Onat Özfen' e teşekkür ederim.


** İlaçlarla ilgili sağladığı bilgiler için Veli Han Doğan' a da teşekkürlerimi iletiyorum.

123 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör