Evcil Hayvanlarda COVID- 19: Son Gelişmeler

Uzun zamandır birçok insanın aklını kurcalayan '' Evcil hayvanlarda Covid -19'' konusu için bu yazıyı yayınlamayı ve insanları doğru bir şekilde bilgilendirmeyi gerekli gördük. Bu yazımızı hazırlamaya, Türkçe dilinde bilimsel çalışmalara dayandırılarak bu konuda herhangi bir kaynak olmayışını ve bilgilendirme eksikliğinin var olduğunu düşünerek karar kıldık.


Bu yazımızda aşağıda belirtilen sorular cevaplanmıştır; merak ettiğiniz soru başlıklarının üzerine tıklayarak yanıt metinlerini görüntüleyebilirsiniz.


1-) Evcil hayvanlarımıza COVID- 19 bulaşır mı?


2-) Bizler evcil hayvanlarımız sebebiyle enfekte olur muyuz? / Evcil hayvanlarımız bize COVID- 19 bulaştırır mı?


3-) Kedileri / köpekleri severek enfekte olur muyuz? / Derilerine temas ile enfekte olma şansımız var mı?


4-) Evcil hayvanımda COVID- 19 belirtilerinden şüphelenirsem ne yapmalıyım?


5-) Süreci nasıl yönetmeliyim? / Tedbirler - önlemler nelerdir?




Evcil Hayvanlarımıza COVID- 19 bulaşır mı?



Son zamanlarda kediler ve köpekler de dahil olmak üzere birçok hayvanın insanlar tarafından enfekte olduğu ve COVID- 19 semptomları gösterdiği kaydedildi. COVID-19'dan kaynaklı farklı hayvanların etkilenip etkilenmeyeceğini anlamak için daha fazla bilimsel çalışmaya ihtiyacımız var, ancak geçtiğimiz dönemlerde paylaşılan haberlere, dünyanın çeşitli bölgelerinden aktarılan gelişmelere göre bu sorunun cevabının 'evet' olduğu bir gerçek. Evcil hayvanlar hakkındaki konuyla alakalı bilimsel çalışmaları ve bilgileri takip etmek için buraya tıklayabilirsiniz.







Bizler evcil hayvanlarımız sebebiyle enfekte olur muyuz? / Evcil hayvanlarımız bize COVID- 19 bulaştırır mı?



Bugüne kadarki mevcut bilgilere göre, hayvanların COVID-19'u insanlara yayma riskinin düşük olduğu düşünülmektedir. Şu anda hayvanların, COVID-19'a neden olan virüs olan SARS-CoV-2'nin insanlara yayılmasında önemli bir rol oynadığına dair bir kanıt yok. Hala bu virüsü öğreniyoruz, ancak bazı durumlarda, özellikle yakın temas sırasında insanlardan hayvanlara bulaşabileceğini biliyoruz, ancak belirttiğimiz gibi, onlardan bize bulaşmanın henüz bilimsel bir dayanağı bulunmamakta. Konuyla alakalı kesinleşen bir bilimsel çalışma olduğunda sizlere yine buradan aktaracağız. Konuyu yakından takip ediyoruz.




Kedileri / köpekleri severek enfekte olur muyuz? / Derilerine temas ile enfekte olma şansımız var mı?


Bazı bakteri ve mantarların kürk ve saçta taşınabileceğini bilmemize rağmen, COVID-19'a neden olan virüs de dahil olmak üzere virüslerin insanlara evcil hayvanların derisinden, kürkünden veya saçından bulaşabileceğine dair hiçbir kanıt yoktur.


Bu sorunun özellikle sokak hayvanları düşünülerek sorulduğu bir gerçek. Nitekim birçok sokak hayvanı, bilgi kirliliklerinin ve bilimsel bir dayanağı olmayan yargıların da etkisiyle pandemi döneminde bizler kadar zorluk çektiler. Sokak hayvanlarının üşümemesi / aç kalmaması / eziyet görmemesi için sosyal sorumluluk projelerine - faaliyetlerine imza atan bireylerin ya da toplulukların bu yargıların etkisi altında kalması hem bizler için, hem de sokaktaki dostlarımız için hiç de faydalı olmayacaktır. Konu ile alakalı bilimsel bir çalışma ve dayanak olmadan bu tarz bilgi kirliliklerine itibar etmemenizi rica ederiz. Bu konu hakkında bir uyarıda bulunmamız ya da tavsiye vermemiz gerekirse, şunu aktarmak çok isabetli olacaktır;


Hayvanlar bazen insanları hasta edebilecek başka mikropları da derilerinde / saçlarında taşıyabildiğinden, evcil hayvanlar ve diğer hayvanların çevresinde, onlarla etkileşimden önce ve sonra el yıkamak da dahil olmak üzere sağlıklı alışkanlıklar uygulamak her zaman iyi bir fikirdir. Bu alışkanlık COVID -19 ile bağlantılı olma mecburiyetinde değildir.



Evcil hayvanımda COVID- 19 belirtilerinden şüphelenirsem ne yapmalıyım?


COVID-19'a neden olan virüsten hastalanan çoğu evcil hayvan, COVID-19'lu bir kişiyle yakın temastan sonra enfekte olduğu kaydedilmiştir. Evcil hayvanlarınızla ilgili sağlık endişeleriniz hakkında yapabileceğiniz en iyi şey, Veteriner Hekiminiz ile iletişim kurmaktır. Türkiye ' de ne kadar evcil hayvanın enfekte olduğu ya da kliniklere bu konuyla alakalı ne kadar müracaat oldu; henüz bilgi sahibi değiliz.


Evcil hayvanınız COVID-19'lu bir kişiyle temastan sonra hastalanırsa, hekiminizi arayın ve evcil hayvanın COVID-19'lu bir kişinin yanında olduğunu bildirin.


COVID-19 hastasıysanız, evcil hayvanınızı veteriner kliniğine kendiniz götürmeyin. Bazı veteriner hekimler, hasta evcil hayvanları görmek için teletıp danışmanlığı veya başka planlar sunabilir. Veterineriniz evcil hayvanınızı değerlendirebilir ve evcil hayvanınızın tedavisi ve bakımı için sonraki adımları belirleyebilir. Şu anda COVID-19 için hayvanlarda rutin test yapılması önerilmemektedir.



Süreci nasıl yönetmeliyim? / Tedbirler - önlemler nelerdir?



Evcil hayvanlarınıza, onları olası bir COVID- 19 enfeksiyonundan korumak için diğer aile fertlerinize davranacağınız gibi davranın.


COVID- 19' u olan kişilerin virüsü hayvanlara yayma riski olduğundan, evcil hayvan sahipleri evcil hayvanlarının evlerinin dışındaki insanlarla etkileşimini sınırlamalıdır.


Kedileri mümkün olduğunca içeride tutun ve dışarıda serbestçe dolaşmalarına izin vermeyin.


Ev dışındaki insanlarla etkileşime girmelerini önlemek için köpekleri diğerlerinden en az 6 metre uzakta bir tasma ile gezdirin.


Çok sayıda insanın toplandığı halka açık yerlerden kaçının.


Evcil hayvanlara maske takmayın. Maskeler evcil hayvanınıza zarar verebilir.


Virüsün insanlara evcil hayvanların derisinden, kürkünden veya kılından bulaşabileceğine dair hiçbir kanıt yok. Evcil hayvanınızı kimyasal dezenfektanlar, alkol, hidrojen peroksit veya el dezenfektanı, karşı temizleme mendilleri veya diğer endüstriyel veya yüzey temizleyicileri gibi diğer ürünlerle silmeyin veya yıkamayın.


Evcil hayvanınızı yıkamak veya temizlemek için uygun ürünler hakkında sorularınız varsa hekiminizle konuşun.


Bu virüsün bulaştığı evcil hayvanlar hastalanabilir veya hastalanmayabilir. Semptomları olan evcil hayvanlarda genellikle evde bakılabilecek hafif bir hastalık vardır. Evcil hayvanınızın virüse yakalandığını düşünüyorsanız veya evcil hayvanınızın sağlığı hakkında endişeleriniz varsa, vhekiminizle konuşun.

COVID-19'a neden olan virüsten hastalanan çoğu evcil hayvan, COVID-19'lu bir kişiyle yakın temastan sonra enfekte olmuştur.



Bu yazımız ''Centers for Disease Control and Prevention'' kuruluşunun bilimsel çalışmalarla alakalı yayınladığı makalelerin ışığı altında dilimize çevrilerek hazırlanmıştır; hazırlanmasındaki amaç, bilgi kirliliklerini önlemek ve bilimsel çalışmaların toplumumuzdaki takibini kolaylaştıracak 'dilimize uyarlanmış' bir referans oluşmasıdır.


Kaynaklar:


https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/daily-life-coping/pets.html

https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/faq.html#Pets-and-Animals

https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/daily-life-coping/animals.html