Erkek Zebra İspinozları Şarkılarını Nasıl Öğrenirler ?

Hepimiz insani olarak algıladığımız birçok davranışın hayvanlarda da olduğuna şahit olmuşuzdur. Bir anne kedinin yavrusuna gösterdiği ilgi bile insanlar tarafından çok ilginç karşılanmıştır. Hepimiz doğanın bir parçasıyız ve evrimsel dönemlerden hep beraber geçtik. Bu da insanlar ve hayvanlar arasında çok fazla ortak noktalar oluşturmuştur diyebiliriz.


Zebra ispinozları da aynı şekilde biz insanların yaptığı bir davranışın benzerini yapıyorlar. Onlarda bebeklerine konuşmayı öğretiyorlar hem de bizim yaptığımız gibi… İnsanlar nasıl bebekleriyle konuşuyorken seslerini değiştirerek, konuşmayı bebeklerine daha kolay bir yolla sunmayı hedefliyorlarsa aynı şekilde erkek zebra ispinozları da erkek yavrularına bu şekilde nasıl şarkı söyleyeceklerini öğretirler.

İnsanlar bebekleriyle konuşurken seslerini yavaşlatıp, aynı kelimeleri sık sık tekrar ederler. Yetişkin erkek zebra ispinozları da yavrularının yanında çıkardıkları melodilerin sıklığını artırırlar ve bireysel şarkı elemanlarını sıklıkla tekrar ederler. Şarkının ritmini de aynı bizim bebeklerimize yavaş konuştuğumuz gibi düşürürler. Yavrularda babalarının bu çabasına kulak verirler ve başka işleri (yeme, içme, uçma vb.) bırakarak onları dikkatle dinlerler. Babalar yavruları daha da teşvik etmek için bazen öterken gagalarını da yavruların gagalarına dokundururlar. Bazen insanlar da bebeklerini konuşturmaya çalışırken elleriyle bebeklerine ağız hareketi yaptırarak, yavaşça sesleri çıkarttırmaya çalıştığına şahit olmuşsunuzdur. Bu davranışlara baktığımız zaman aslında ne kadar da çok birbirimize benzediğimizi fark edebiliyoruz. Tabi bu olay sadece ebeveynlerde bitmiyor. Ebeveynlerin yaptıkları bu davranışın yavrularında da bir karşılığı elbette vardır.

Zebra ispinozları yavrularının beynindeki ilgili bölüm melodiyi algıladıktan sonra inhibe edici hücreler sayesinde kilitlenir ve bu bölümde daha fazla aktivitenin olması engellenmiş olur. Bu sayede, duyulan şarkılar beyinde daha kalıcı bir hale gelir. Erkek kuş eğitime ara ara devam ettikçe bu bölgedeki öğrenme kalıcı hale gelir. Yaklaşık 100 günlük yavrular artık cinsel olgunluğa erişmiştir ve artık babalarının kur şarkılarını dinlemeyi bırakırlar.


Yapılan başka bir çalışmaya göre, beyindeki katekolamin sentezleyen nöronların aktivitesi incelemeye alındığında babayla sosyal etkileşim halinde olan yavruların şarkıyı öğrenme sürecinde nöronlarından daha fazla dopamin ve norepinefrin sentezlendiği sonucuna ulaşıldı. Ötücü kuşlar şarkılarını öğrenirken ve daha sonrasında şarkıların kontrolünde bu nöronları kullanırlar; bu yüzden bu bölge çok önemlidir. Babayla sosyal etkileşimde bulunmayan ve sadece melodi sesi dinletilen yavrularda bu aktivitenin daha az olduğu görülmüştür. Olgun kuşlara ise bu sesler dinletildiğinde hiçbir nöral aktivitenin gerçekleşmediği tespit edilmiştir.


Bu da ebeveyn ile yavruların büyümesinin başka bir önemini daha anlatıyor. Ebeveynleriyle beraber büyüyen yavrular şarkılarını bu mekanizma sayesinde daha iyi öğreniyorlar. Bu beraberliğin faydasını sadece şarkı öğrenme olarak kısıtlamak da mümkün değil. Yavrular ebeveynlerden daha bir çok konuda yaşama dair bilgi edinirler. Sadece zebra ispinozları değil, sosyal etkileşime gerek duyan bütün tür ve ırklar ebeveynleriyle gerektiği sürece etkileşimde bulunmalıdırlar. Bu onlara sosyal- iletişim gibi özellikler kazandıracağı gibi daha başka birçok hayati önem taşıyan bilgilerin öğrenilmesini sağlayacaktır.



Kaynakça;


Yining Chen, Laura E. Matheson, and Jon T. Sakata. Mechanisms underlying the social enhancement of vocal learning in songbirds. Proceedings of the National Academy of Sciences, May 2016 DOI: 10.1073/pnas.1522306113


https://www.nytimes.com/2016/01/19/science/bird-brains-smarter-than-we-thought.html?_r=1&fbclid=IwAR0kGvy78uj55f67oqZTPB0Rt1Vl4Ud-G7j-HZeZMDadD-tLyuGcVAxlZdA


İlgili videolar;

https://www.youtube.com/watch?v=9Wsb_4C43t4&feature=emb_title

https://www.youtube.com/watch?v=3ae3DuEXoeM&feature=emb_title

23 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör