CANLI DOĞURAN BALIKLARIN YETİŞTİRİLMESİ ‘’Balıklarım neden yavrularını yiyor?‘’



Canlı doğuranlar, günümüzde akvaryum endüstrisinde önemli bir paya sahip, hobiciler tarafından iyi tanınan ve sıklıkla tercih edilen bir canlı grubudur.


Dayanıklı, adaptasyon yeteneği yüksek, çok renkli balıklardır. Bu grubun en çok bilinen örnekleri: Lepistes, Plati, Kılıçkuyruk, Velifera ve Moli’dir.


CANLI DOĞURAN İSMİ NE ANLAMA GELİR?


Yumurtalar, birçok balık türünde olduğu gibi dışarıya bırakılmaz. Annenin vücudunda döllenir, yavrunun gelişim ve yumurtadan çıkma evreleri anne vücudunda tamamlanır. Suda yüzme ve beslenme yeteneğine sahip hale gelen yavru, anne tarafından doğurulur.



EN POPÜLER CANLI DOĞURANLAR


Yazıda bahsedeceğimiz genellemeler bu türleri kapsamaktadır.


Plati (Xiphorus variatus ve Xiphorus maculatus)

Lepistes (Poecilia )

Moli (Poecilia schenops)

Kılıçkuyruk (Xiphorus helleri)

Velifera (Poecilia velifera)



DİĞER CANLI DOĞURAN ÖRNEKLERİ


Denizatı (Yavrular erkek vücudunda kuluçkadadır)

Çiklit (Yavrular ağızda-bukkal boşlukta kuluçkadadır)

Boru balığı


KAÇ ADET BALIK ALMALIYIM?


Canlı doğuranlar, grup halinde yaşayan sosyal ve hareketli balıklardır. 1 erkek ve 1 dişi varlığında dahi üreme faaliyeti başlar. Ancak grupta dişilerin sayısı erkeklerden fazla olmalıdır. Erkekler, çiftleşmek için dişileri kovalar ve dişilerin yorulmalarına sebep olur. Aynı durum doğuma yakın süreçte de tekrarlanır. Dişi balık strese girip erken doğum yapabilir. Doğan yavrular erkek balıklar tarafından kolayca fark edilebilir. Bu olumsuzlukları önlemek amacıyla, hem erkek balıkların daha az agresif olması hem de dişilerin sağlıklı kalabilmesi için erkek /dişi oranı iyi ayarlanmalıdır.


Pratik Oran Formülü: 1 erkek-3 dişi veya 2 erkek-5 dişi


Totalde kaç adet balık alacağınız, akvaryumun hacmi ve iç dekoru ile ilgilidir. Bu hesaplamadan sonraki yazılarımızda bahsedeceğiz. Lütfen takipte kalın!


CİNSİYET TESPİTİ


Anal yüzgeçlerin şekline göre cinsiyet tespiti yapılır. Dişinin anal yüzgeci üçgen şeklindedir, yelpazeye benzer. Erkeğin anal yüzgeci ise çubuk şeklindedir. Bu organa gonopodyum adı verilir. Çiftleşmede spermlerin aktarımını sağlar.

BALIKLARIM ÇİFTLEŞTİ Mİ?


Erkek balıklar, dişilerden salgılanan bazı maddeleri algılayıp onları kovalamaya başlar. Bu, çiftleşme sürecinin başladığına işarettir. Çiftleşen dişilerin karnı şişmeye başlar. Canlı doğuranlar için gebelik süresi 22-28 gündür. Sıcaklık arttıkça gebelik süresi kısalır. Doğumun çok yaklaştığını, dişi balığın anal bölgeye yakın kısmının koyu renk almasından anlayabilirsiniz. Hatta bazen anne karnındaki yavrunun gözlerini dışarıdan fark edebilirsiniz.


YAVRULAR NEREYE DOĞACAK?


Balıklar, ışığa karşı hassastır. Kendilerine karşı bir tehdit olmasa bile saklanıp güvende hissetmek isterler. En ideal doğum ortamı ve en fazla yavru kurtarma şansı, bol bitkili bir akvaryumda mümkündür. Çünkü yetişkinler açsa ve yavrular kaçıp saklanamazsa yem olacaklardır.


Doğum döneminde aydınlatmayı azaltmak ve yemlemeyi artırmak, riski minimize etmek açısından faydalıdır.



Yavru alma - üretim konusunda farklı seçenekleriniz mevcut. Bu seçenekleri değerlendirelim:


PLASTİK YAVRULUK


Su yüzeyinde sabit veya yüzer şekilde konumlandırabileceğiniz bir kutudur. İki kompartımanlıdır. Doğan yavrular ızgara sistemi vasıtasıyla alt kısma düşer. Anne üst kısımdadır. Doğum zamanı iyi takip edilmeli ve doğumun hemen öncesinde balık yavruluğa alınmalıdır. Doğum bitince anne yeniden ana tanka alınır.


Avantaj: Yavruların diğer balıklar tarafından yenme riski yoktur.


Dezavantaj: Doğumdan sonra yavruların yüzerken üst kompartımana geçme ihtimali vardır. İri balıklar (Özellikle velifera.) bu kaplarda strese girer, ölü yavrular doğurur veya kendisi ölebilir. Anne balık için stres kaynağıdır. Alan az olduğu için yavrular yüzemez, yavaş büyür. Akıntı olmadığı için yavruların kasları iyi gelişmez. Yavrular saklanma ihtiyaçlarını karşılayamazlar.



TÜL YAVRULUK


Avantaj: Doğumu yaklaşan dişi balık, bu yavrulukta daha az strese girer. Kendini yaralama ihtimali daha azdır.


Dezavantaj: Yavrular, tanktaki yetişkin balıklar tarafından fark edildiğinde tül ile beraber ısırılarak ölebilirler.


HAMİLE BALIK - YAVRULATMA TANKI


Ana tanktan daha küçük, sık bitkilendirilmiş bir tank oluşturabilirsiniz. Su değerlerindeki dalgalanmayı önlemek için ana tanktan dolum yapmalısınız. Hamile balığınızı bu tanka alarak doğum yapmasını beklerseniz hem balık daha sakin olur hem de yavruların saklanarak hayatta kalma ihtimali daha yüksektir. Doğum yapan anne, 20 gün kadar bu tankta dinlendirilebilir. Sonrasında yavru balıklarınızı güvenle bu tankta büyütebilirsiniz.



ANA TANKTA DOĞUM


Orta kısım yetişkinlerin yüzebilmesi için boş olmalıdır. Arka planda ve akvaryumun yan taraflarında su yüzeyine kadar uzanan bitkiler bulunmalıdır.


Dekor olarak küçük olukları bulunan doğal renklerde kayalar olmalıdır. Böyle bir ortamda doğan yavrular, bitkilerin yaprakları arasında ve kaya oluklarında kamufle olarak hayatta kalır. Doğum zamanlarında su üstü bitkileri ekleyerek yavruların şansını arttırabilirsiniz.


Doğal ortamın birebir taklidi olan bu yöntemle yavrularınız büyük bir alanda yüzme olanağı bulur. Yavru ne kadar çok yüzerse o kadar çabuk büyür. Kaçarak, saklanarak, diğer balıklara yaklaşarak, yem arayarak doğal davranışlarını en iyi şekilde ana tankta ifade edecektir. Ancak doğada olduğu gibi, güçsüz olan yavru bu yöntemle hayatta kalamayacaktır.


Eğer akvaryumunuzun dekoru saklanmaya elverişli değilse yavrular ana tankta kolayca belli olacak ve yaşama şansları düşük olacaktır. Plastik bitkiler kullanabilirsiniz ancak sert uçları olmamasına dikkat etmelisiniz. Suya salınım yapmayan maddeleri tercih etmelisiniz. Yavruların saklanması için bazı üreticiler tarafından kullanılan rafya yöntemi sağlıklı değildir. Bu madde akvaryum içinde bulundurulmaya uygun değildir, kenarları keskindir, yetişkin balıkların içinde kalıp ölmesine yol açabilmektedir.



YAVRU BALIKLARIMI NASIL BESLEYECEĞİM?


Yeni doğan yavrular, karın bölgesinde bulunan kese sayesinde ilk 1-3 gün yeme ihtiyaç duymazlar. Kesenin kaybolmasıyla beraber beslenme faaliyeti başlar. Yavrular ebeveynlerle beraber aynı tankta yaşıyorsa dipteki yem artıkları ve alglerle beslenebilirler.


Canlı yem olarak artemia verebilirsiniz. Pul yemleri toz haline getirebilir veya toz formunda hazırlanmış yavru yemlerinden kullanabilirsiniz.


Yavruları ayrı tanka aldıysanız yumurta sarısı verebilirsiniz. Yumurta sarısını tercih edecekseniz tankı çok iyi havalandırmalı ve filtre etmelisiniz. Aksi takdirde ortaya çıkacak kükürt gazı ile su değerleriniz hızla bozulacaktır.

TÜRE ÖZGÜ FARKLAR


PLATİ: Tek seferde 20-40 yavru verebilir.


LEPİSTES: Yavruların rengi soluk olduğundan kamufle olmaları kolaydır. Genellikle suyun üst ve orta seviyelerinde yüzerler. Erkek lepistesler çok renkli ve yelpaze kuyrukludur. Dişi lepistesler çiftleşme sonrası spermleri sekiz-on ay depolayabilir. Tankta erkek balık olmadan yavru verebilir.



MOLİ: Grup halinde, orta seviyede yüzerler. Akvaryumdaki bitkileri yiyebilirler. (Özellikle tilki kuyruğu ve java moss.) Bunu önlemek için diyete spirulina ekleyebilirsiniz. Siyah moli yavrularının kamufle olması zordur. Onları desteklemek için bitkilendirmenin yanı sıra siyah kum kullanabilirsiniz.



KILIÇKUYRUK: Moli ile benzerdir. Yavruları daha küçük olduğundan hayatta kalmaları için daha fazla özen gerekir. Kılıçkuyruklar, yavruları fark ettikleri anda yeme eğilimindedir. Suyun her seviyesinde yüzerler. Kuyruklarının alt kısmındaki sivri uzantı, kılıca benzerliği sebebiyle bu balığa isim vermiştir.

SIK YAPILAN HATALAR

  • Farklı türde balıklar

Canlı doğuranlar, birbiriyle geçimli ve ölümcül kavgalar etmeyen balıklardır. Ancak bu durum, beraber yaşamalarının doğru olduğu anlamına gelmez. Akvaryumu kurarken görsellik açısından heves uyandırsa da, balıkların adaptasyonundan sonra gelecek jenerasyonlarda problemler ortaya çıkacaktır. Profesyonel yetiştiricilik yapmak için önemli olan, aynı ortamda tek türün üretimini yapmaktır.

  • Yeni balık eklemek

Doğum yapacak dişiler, kendi üretiminiz olmalıdır. Dışarıdan gelecek hastalık ve parazit risklerini önlemek gereklidir. Bilmediğiniz hattan gelen balığın yavruları da bilinmez olacaktır, istenmeyen varyantlar ortaya çıkabilir.

  • Hassas balıklar

Üretilen yavrular, referans sıcaklık aralıklarına uyarak daha düşük sıcaklıkta (23-24) yetiştirilirse akvaryum ortamındaki değişikliklere karşı daha dirençli olacaklardır. Bununla beraber, soğuk suda yetiştirilen balık, yetişkin vücut ölçülerine tam olarak ulaşamaz.

  • Fazla sayıda balık

Akvaryum hacmi, seçilen balık türü ve türe özgü gereksinimlere bağlı olarak ideal sayı değişmektedir. Bir başka yazımızda bu parametreyi ele alacağız. Takipte kalın. Keyifli hobiler dileriz!



KAYNAKÇA


https://en.wikipedia.org/wiki/Livebearers#Ovoviviparous_and_viviparous_fish_compared


https://www.thesprucepets.com/livebearing-aquarium-fish-1378599


David Alderton (15 May 2012). Livebearers: Understanding Guppies, Mollies, Swordtails and Others. CompanionHouse Books.


http://www.megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller/Canl%C4%B1%20Do%C4%9Furan%20Akvaryum%20Bal%C4%B1klar%C4%B1.pdf


Veteriner Hekim

Berfu Gizem Gülsever



Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

Flamingolar!